Boeken

Wednesday, May 30, 2018

‘Alleen al om Wikipedia is het web de moeite waard’

Tim Berners-Lee, de uitvinder van het world wide web, was op dinsdag 29 mei in Amsterdam voor de Turing Award-lezing. „In 29 jaar tijd is het web van Utopia naar Dystopia gegaan.”

Dit artikel is gepubliceerd op de website van NRC Handelsblad op dinsdag 29 mei

Vorig jaar won sir Tim Berners-Lee de Turing Award − het equivalent van de Nobelprijs voor de informatica − voor ‘het uitvinden van het world wide web, de eerste webbrowser en de fundamentele protocollen en algoritmen waardoor het web kon groeien’. Hij ontving 1 miljoen dollar aan prijzengeld, met als enige verplichting het houden van de Turing Award-lezing. Die lezing gaf hij dinsdag, tijdens de WebSci’18-conferentie in Amsterdam.

Waar het internet een netwerk van computernetwerken is, is het world wide web de informatieruimte die we met z’n allen in de loop van drie decennia hebben gebouwd op het internet als medium. Een informatieruimte die we dankzij Berners-Lee snel en gemakkelijk kunnen exploreren. Hij vertelt hoe hij het web in 1989 bouwde bij CERN in Genève als een bijna utopische droom van een open platform waarop iedereen, door alle culturen heen, over alle grenzen heen, vrij informatie kon delen en creativiteit zou bloeien.

De afgelopen jaren is die droom volgens Berners-Lee ruw verstoord door fenomenen die niemand begin jaren negentig van de vorige eeuw nog had vermoed: centralisering van informatie-uitwisseling op een aantal dominante platforms, de gemakkelijke verspreiding van nep-nieuws, het verlies van controle over persoonlijke gegevens, het gericht op de persoon sturen van politieke boodschappen. Berners-Lee: „In 29 jaar tijd is het web van Utopia naar Dystopia gegaan. De vraag is hoe we weer terug kunnen keren naar Utopia.”

Lees het hele artikel op de website van NRC Handelsblad.

-------------------------------------------------------------------------------------------------



For the Association for Computing Machinery (ACM) I have written a different version of my interview with Tim Berners-Lee. You can read it on the website of the ACM.

Tuesday, May 15, 2018

A New Sense for Underwater Robots

This article has been published on the website of the ACM.


Traditionally, underwater robots/drones are bulky, unintelligent, and sluggish; they sense their environment with sound via sonaror by sight via a camera, but that often gives them only a limited underwater view.

Maarja Kruusmaa, founder and director of the Center for Biorobotics at the Tallinn University of Technology in Estonia, has endowed underwater robots with a completely new sense: the artificial lateral line, an electronic organ that enables her lab's underwater robots to extract information from the water around it, and to act on it. "Just like robots on the land can map a landscape, our robots map a flowscape underwater," says Kruusmaa. "The flowscape gives the robot precise information about the pressure, pressure differences, and the acceleration of the flow."

Read the complete article on the website of the ACM.

Tuesday, May 1, 2018

Deep learning maakt van computers nog lang geen mensen

Lerende computers stapelen al vijf jaar lang succes op succes. Maar hun beperkingen worden ook steeds duidelijker.

Dit artikel is gepubliceerd in het mei-nummer van De Ingenieur 

Wie de afgelopen jaren het nieuws over kunstmatige intelligentie ook maar een beetje heeft gevolgd, ontkwam niet aan de schijnbare magie van ‘deep learning’, een techniek waarmee computers nieuwe dingen leren (zie kader). Dankzij deep learning versloeg een go-computer de menselijke wereldkampioen. Apple gebruikt de techniek in de spraakherkenning van telefoonhulpje Siri, Facebook tagt er automatisch foto’s mee en Google Translate vertaalt er teksten mee. Vorig jaar ontdekten sterrenkundigen mede dankzij hun lerende computers twee nieuwe exoplaneten in de data van de Keplertelescoop.

So far so good. Hoe breder deep learning echter wordt uitgerold, hoe vaker ook haar beperkingen komen bovendrijven. Begin dit jaar publiceerde de Amerikaanse hoogleraar psychologie Gary Marcus een artikel dat inzoomt op precies die beperkingen (https://arxiv.org/abs/1801.00631). Het artikel leidde tot duizenden reacties op Twitter en een levendig inhoudelijk debat. Marcus is niet zomaar iemand die vanaf de zijlijn commentaar geeft. Hij richtte in 2015 zijn eigen bedrijf Geometric Intelligence op, dat computers efficiënter wilde laten leren. Eind 2016 verkocht hij het aan Uber.

Marcus weet waar hij het over heeft, en hij kreeg behalve kritiek (onder andere dat hij te weinig de successen vierde) ook veel bijval. Zelfs de vader van deep learning, de Britse cognitief psycholoog en informaticus Geoffrey Hinton, zei dat er waarschijnlijk geheel nieuwe methodes uitgevonden moeten worden om computers echt mensachtige intelligentie te laten vertonen.

Het gevaar van het succes van deep learning is dat al te veel mensen zijn gaan geloven dat zulke kunstmatige mensachtige intelligentie om de hoek ligt. Dat leidt weer om de haverklap tot zwaar overtrokken nieuwskoppen als deze van CNN: “Computers are getting better than humans at reading” (http://money.cnn.com/2018/01/15/technology/reading-robot-alibaba-microsoft-stanford/index.html). Wie iets dieper graaft, ziet meteen dat de computer helemaal geen leesbegrip heeft ontwikkeld, maar wel op bepaalde vragen over Wikipedia-teksten de relevante tekstpassages kan markeren. Best knap, best nuttig, maar het is maar een klein onderdeel van wat het betekent om begrijpend te lezen.

De Canadese hoogleraar en deep-learning-expert Yoshua Bengio zei over zulke overdrijvingen vorig jaar: “We zijn nog steeds heel ver van kunstmatige intelligentie op menselijk niveau.”

Lees de rest van het artikel in het mei-nummer van De Ingenieur.