Boeken

Wednesday, March 9, 2016

Overwinning van AlphaGo is overwinning van menselijk brein op zichzelf

Computerprogramma AlphaGo heeft de historische go-match tegen Lee Sedol met 4-1 gewonnen. De Zuid-Koreaan Sedol is de beste Go-speler van de afgelopen tien jaar. De match begon op woensdag 9 maart begon in Seoul (Zuid-Korea). 

AlphaGo heeft zetten gedaan die menselijke go-spelers tot nu toe nooit zouden spelen, maar die toch voordelige zijn gebleken. Creatieve zetten dus. Net zoals bij schaken is gebeurd, zal de computer ook het go-spel verrijken met nieuwe inzichten en nieuwe trainingsmethodes.

Aan het geniale go-brein van Lee Sedol heeft de wereld buiten de go-spelers niet zoveel, aan het supersnel lerende elektronische brein van computer AlphaGo wel. We moeten dus blij zijn met de winst van AlphaGo in zijn match tegen de beste speler van de afgelopen tien jaar.

Lees hier mijn terugblik op de match die ik voor NRC Handelsblad schreef: "Go is beroofd van hemels imago" (gepubliceerd dinsdag 15 maart).

Beluister hier mijn radiobijdrage aan Met het Oog op Morgen van zondag 13 maart over de match:




Woensdagochtend vroeg was ik aanwezig in het Europese Go Centrum in Amstelveen, waar de eerste partij live werd gevolgd en van commentaar werd voorzien. AlphaGo won de eerste van vijf partijen, tot ontzetting van de go-wereld.

Klik op onderstaande afbeelding om mijn bijdrage over deze eerste partij aan De Ochtend op Radio 1 te luisteren of te bekijken:


Bekijk ook deze aflevering van De Kennis van Nu-tv. De eerste vijf minuten zijn een reportage over de eerste partij tussen Sedol en AlphaGo vanuit het Europese Go Centrum, met een korte bijdrage van mij. Ook te bekijken via Uitzending Gemist. Klik daarvoor op onderstaande afbeelding:


Voor De Kennis van Nu-website schreef ik dit artikel naar aanleiding van de eerste partij. 

Voor het begin van de match dacht Lee SeDol dat hij met 5-0 of 4-1 zou gaan winnen. De meeste go-toppers dachten hetzelfde. Allemaal gebaseerd op de match van begin oktober 2015, toen AlphaGo met 5-0 won van Europees kampioen Fan Hui. De kenners analyseerden de partijen en waren unaniem: "AlphaGo moet nog veel leren." Maar juist in dat leren is AlphaGo heel goed geworden. In enkele maanden tijd heeft de computer zijn niveau flink opgekrikt.

Na de eerste partij, waarin SeDol dus verloor, dacht de Zuid-Koreaan dat de kansen in de match 50-50 waren.

Op donderdag 10 maart won AlphaGo ook de tweede partij. Na zijn tweede verliespartij reageerde SeDol: "Ik hoop dat ik één partij kan winnen...Ik heb geen enkele zwakheid in AlphaGo kunnen ontdekken." AlphaGo heeft zetten gedaan die menselijke go-spelers nooit zouden spelen, maar die toch hele goede zetten zijn gebleken. Net zoals bij schaken is gebeurd, zal de computer ook het go-spel verrijken.

Op zaterdag 12 maart won AlphaGo de derde partij en daarmee de gehele match. De resterende twee partijen worden trouwens wel nog gespeeld. AlphaGo heeft laten zien dat de computer een jaar of vijf eerder dan verwacht beter is geworden dan de beste menselijke go-spelers. Het menselijk brein is zo inventief geweest om een computer te bedenken en te bouwen, en vervolgens deze computer te laten leren op een manier die lijkt op die van zijn eigen brein. Daarmee is de overwinning van AlphaGo een overwinning van het menselijk brein op zichzelf.



In de vierde partij versloeg Lee SeDol eindelijk zijn kunstmatig intelligente plaaggeest. Hier is het commentaar van de Zuid-Koreaan en de reactie van Demis Hassabis van Google DeepMind:



De vijfde partij was de langste van de hele match en leverde een spannend eindspel. AlphaGo maakte in het begin een grote fout, maar herstelde zich knap. Uiteindelijk gaf Lee Sedol op, waardoor AlphaGo de match met 4-1 won. Google DeepMind, bouwer van AlphaGo, geeft het gewonnen prijzengeld van 1 miljoen dollar aan goede doelen.