SCIENCE JOURNALIST - WRITER - SPEAKER @ ClearScience42 ***** Specialized in artificial intelligence, robots, the brain and Alan Turing***Gespecialiseerd in kunstmatige intelligentie, robots, het brein en Alan Turing.
Op zondag 24 november voorzie ik de IDFA-documentaire iHuman van omlijsting: een korte introductie vooraf en een nagesprek van een half uur:
In het eerste kwartier van het nagesprek praat ik met regisseur Tonje Hessen Schei, journalist Lee Fang, voormalig Google-medewerker Jack Poulson en Edward Snowdens advocaat Ben Wizner.
In het tweede kwartier spreek ik via een Skype-verbinding met Edward Snowden over zijn kijk op de documentaire en op de impact van AI op onze samenleving.
Bekijk hier de trailer van de documentaire:
Daphne Channa Horn maakte deze prachtige foto's tijdens de DocTalk:
Vandaag verscheen het prachtige nieuwe magazine van Speakers Academy, met daarin mijn column:
'Slim, slimmer, slimst: Wat iedereen zou moeten weten over kunstmatige intelligentie'
Sinds het begin van de industriële revolutie zijn technologische innovaties de drijvende kracht van economische groei. De belangrijkste innovatie van dit moment is kunstmatige intelligentie: het steeds slimmer maken van computers en robots. Maar ondanks de spectaculaire toename van het aantal toepassingen van kunstmatige intelligentie in de afgelopen tien jaar, is menselijke intelligentie op tal van terreinen nog superieur. Voor een succesvolle toepassing van kunstmatige intelligentie in uw onderneming of organisatie is het daarom cruciaal om het beste van computers en robots te combineren met het beste van mensen. De toekomst is aan hybride intelligentie.
De superkracht van kunstmatige intelligentie
In de afgelopen twintig jaar hebben computers ’s werelds beste menselijke spelers verslagen in spellen als schaken, go en recent zelfs poker. Deze computers zijn niet eens meer getraind door mensen, maar hebben zichzelf bovenmenselijk leren spelen door miljoenen malen tegen zichzelf te oefenen en binnen een paar dagen beter te worden dan menselijke wereldkampioenen.
Deze doorbraken in kunstmatige intelligentie hebben tot talloze innovaties geleid. Burgers en consumenten, bedrijven en overheden hebben de afgelopen jaren kennis gemaakt met kunstmatige intelligentie die teksten vertaalt, gezichten en andere beelden herkent, fraude detecteert, artsen helpt bij het stellen van medische diagnoses, producten aanbeveelt bij het online-winkelen en klantenvragen schriftelijk of zelfs mondeling beantwoordt.
Tegelijkertijd zijn fysieke robots geëvolueerd van loodzware armen die alleen maar auto’s in elkaar kunnen zetten naar flexibele, lichtgewicht, lerende robotarmen die in een handomdraai nieuwe taken kunnen uitvoeren. Robots zijn ook mobiel geworden. Ze rijden spullen rond in magazijnen, bezorgen pizza’s en zijn hard op weg als taxi dienst te doen. Ze zijn onze ogen en oren in de lucht en onder water. En robots kunnen steeds beter met ons communiceren. Kunstmatige intelligentie is de drijvende kracht achter de huidige robotica.
Al deze slimme computers en robots worden niet moe, hebben geen last van emoties, maken geen domme fouten en kunnen veel meer informatie verwerken dan zelfs de slimste mensen. Soms kunnen ze zelfs creatief zijn en met onverwachte oplossingen komen. De supermenselijke go-computer deed enkele zetten waarvan de beste menselijke spelers dachten dat het domme zetten waren, maar het bleken geniale zetten te zijn die menselijke vooroordelen over het go-spel genadeloos blootlegden. In de wetenschap hebben computers al nieuwe planeten ontdekt en veelbelovende moleculen voor het maken van nieuwe materialen en geneesmiddelen.
Waarin mensen nog steeds beter zijn dan machines
Toch moeten we ondanks deze superkracht van computers en robots niet onderschatten wat mensen heel goed kunnen. Mensen zijn nog steeds veel beter dan computers en robots in een algemeen lerend vermogen (we kunnen met een en hetzelfde brein leren voetballen, viool leren spelen en een nieuwe taal leren), mensen leren van veel minder voorbeelden, mensen zijn veel beter in sociaal-emotionele intelligentie, in gezond verstand en in verbeelding. Driejarige kinderen begrijpen al meer van de wereld om hen heen dan de beste supercomputer. Het menselijk brein werkt ook ongelofelijk efficiënt: het verbruikt slechts twintig watt, een factor honderdduizend minder dan de beste supercomputers.
Daarnaast zijn onze cognitieve vermogens ingebed in een lichaam van vlees en bloed. We hebben een wil om te leven, te overleven en betekenis te geven aan ons eindige bestaan. Zoals de Britse neurowetenschapper Steven Rose het zegt: “De informatieverwerking waaruit wij bestaan, evolueerde in, en zou weleens in geen ander medium kunnen werken dan in dat van een sociale, emotionele, door seks geobsedeerde primaat van vlees en bloed.”
Tegelijkertijd is de mens altijd een technologisch wezen geweest dat instrumenten bouwt om zijn eigen beperkte capaciteiten mee uit te breiden. De mens ontwerpt zijn instrumenten en die instrumenten veranderen op hun beurt het doen en laten van de mens, of het nu gaat om de uitvinding van het wiel, de stoommachine, de pil of slimme computers en robots.
Hybride intelligentie heeft de toekomst
Door ons te realiseren waarin machines beter zijn dan mensen en waarin mensen beter zijn dan machines, kunnen we nadenken over hoe we het beste van beide werelden kunnen combineren. Alleen zo kunnen we optimaal profijt trekken uit slimme machines. De toekomst is niet aan kunstmatige intelligentie, maar aan hybride intelligentie: mensen samen met machines. Liever een arts die met een slimme computer samenwerkt dan een arts die dat niet doet. Liever een vliegtuig bestuurd door een combinatie van mens en machine dan een vliegtuig dat alleen maar vertrouwt op een van beide.
Elke toepassing van kunstmatige intelligentie, of het de automatische piloot is in een vliegtuig of auto, automatische gezichtsherkenning of een zoekmachine, is nog steeds bedacht en geprogrammeerd door mensen. De mens houdt de supervisie, ontwerpt de interface tussen mens en machine, voedt de machine met voorbeelden, doet de aanpassingen en de tests in de praktijk. Hiermee is elk kunstmatig intelligente systeem in essentie nog steeds een mens-machine-systeem.
Tenslotte, wanneer kunstmatige intelligentie in een organisatie wordt geïntroduceerd, dan verandert er niet alleen iets voor de werknemers die de toepassing gebruiken (bijvoorbeeld de chirurg die de operatierobot bedient), maar vaak verandert de hele dynamiek in een organisatie (bijvoorbeeld de dynamiek tussen de chirurg en zijn assistenten die naast de operatierobot staan). Willen we kunstmatige intelligentie optimaal benutten, dan is het belangrijk om ook voor deze dynamiek oog te hebben.
Net zoals de stoommachine, de elektriciteit en de verbrandingsmotor in de 19e en 20e eeuw, is kunstmatige intelligentie in de 21e eeuw een general-purpose-technologie die vrijwel alle sectoren in de samenleving gaat veranderen: van de gezondheidszorg tot de detailhandel, van de landbouw tot de financiële sector, van het onderwijs tot de energiesector. Kunstmatige intelligentie is een soort turbo-boost voor de menselijke geest.
Kunstmatige intelligentie helpt ons bij het optimaliseren van oplossingen voor talloze problemen, maar wij als mensen bepalen wat we willen optimaliseren en wat als optimaal geldt. Uitgangspunt zou steeds moeten zijn dat de mens met computers en robots meer floreert dan zonder.
Over dr. ir. drs. Bennie Mols
Bennie Mols is wetenschapsjournalist (o.a. voor NRC Handelsblad), auteur en spreker. Hij is gespecialiseerd in kunstmatige intelligentie, robots en het menselijk brein. Met zijn achtergrond als gepromoveerd natuurkundige en afgestudeerd filosoof biedt hij een unieke, multidisciplinaire kijk op de digitalisering van onze samenleving. Hij geeft regelmatig commentaar op radio en tv over actuele onderwerpen in de kunstmatige intelligentie en robotica. Hij is ook auteur van de succesvolle populair-wetenschappelijke boeken Turings tango (over kunstmatige intelligentie) en Hallo robot (over robots). Voor de WRR schreef hij als onafhankelijk expert het working paper Internationaal AI-beleid − Domme data, slimme computers en wijze mensen.
Voor lezingen van mij over kunstmatige intelligentie (AI), robots, het menselijk brein, Alan Turing en alles rondom de digitalisering van de samenleving kunt u contact opnemen met Speakers Academy
Vanavond zou ik een presentatie houden over de toekomst van robots tijdens de allerlaatste SMC050 in Groningen. Helaas ben ik verhinderd en kan ik mijn verhaal niet live vertellen. Echter: in dit filmpje leg ik aan de hand van de onderstaande vier slides in 7 minuten uit welke twee ideeën wat mij betreft centraal staan in de toekomst van robots:
On Friday February 8 (from 12.15-13.15) I moderated a panel discussion about "The promise and perils of social robots" at Etmaal 2019.
Panelists were: dr. Pim Haselager (Radboud University), prof. dr. Elly Konijn (VU), prof. dr. Jochen Peter (UvA) and prof. dr. Nicole Krämer (University of Duisburg-Essen).
We had a very lively panel discussion. Click on the link below to listen to a recording of the panel discussion:
Main questions we discussed:
What behaviour should a robot show to make us believe it has a mind?
What is needed to make robots engaging interaction partners?
To what extent can robots fulfill our social and emotional needs?
How desirable is it to use robots as a substitute for human companionship?
I asked the four panelists to come with their own statement on social robots:
Pim Haselager: “Human-robot interaction will remain a struggle for a long time”
Elly Konijn: “Robots make a more human approach possible in the public domain: healthcare, education, service”
Nicole Krämer: “When trying to implement dialogue in social robots, we learn about the wonderful, inimitable communication abilities of humans”
Jochen Peter: “Whether we like it or not, social robots will in the long run change how we relate and communicate with each other”
If you want to know how robots will change our lives, watch this two-minute video about the English edition of the book Hallo robot that I wrote together with Nieske Vergunst and that was published at the end of 2018 by Canbury Press.
Soon there wil be a Chinese edition as well.
In 2019 I continue to give presentations about both AI and robotics, like I have done with great pleasure in 2018 for a wide variety of organisations (check this overview).
So, if you are interested in a presentation which is both entertaining and in accordance with the latest scientific results, please let me know.
Op dinsdag 27 september zit ik in een discussiepanel over 'De robot als collega' bij Pakhuis De Zwijger in Amsterdam, samen met WRR-econoom Robert Went en de wetenschappelijk onderzoekers Anna Salomons en Marcel van der Linden.
'Help, de robots komen!' of 'Robots pikken banen in': de media staan vol met dit soort verontrustende berichten over robotisering en de arbeidsmarkt. Er bestaan echter verschillende geluiden over de komst van de robots op de werkvloer. Moeten we ons grote zorgen maken? Volgens sommigen is de angst voor robots echt niet nodig en biedt technologisering juist nieuwe kansen voor de arbeidsmarkt. Welke ontwikkelingen heeft de arbeidsmarkt doorgemaakt door technologisering? En wat betekent technologisering voor onze toekomstige banen?
BBC News calls the LIFT-conference "one of the highlights of the technophile calendar".
“Logic brings you from A to B, but imagination brings you everywhere” - Albert Einstein
Because creativity is such a vaguely defined term, the question whether computers can be creative is a philosophical rather than a scientific question. Defining creativity in a narrow way, some computers are already creative. However, if we define creativity as human creativity, in a way exhibited for example by Einstein, Picasso or Kafka, computers have some fundamental problems. In my talk I will address these problems, as well as answer the question which capabilities machines would need in order to exhibit human creativity. Finally, I will argue that we focus too much on copying human creativity and intelligence in machines and propose a more realistic, productive and creative alternative.
Can you distinguish a painting made by a robot painter from a painting made by a human painter? Do the test here.
Op donderdag 5 november zat ik in een discussiepanel bij het International Science Festival InScience in Nijmegen. De discussie werd opgenomen voor het radio-programma De Kennis van Nu.
Aan de hand van de films The Forecaster, Ik ben Alice en Ex Machinadiscussieerden we onder leiding van Karin van den Boogaert over vragen als: Is de mens al machine? En de machine al mens? Deze dag staat de interactie tussen mens en machine centraal. Moeten we ze omarmen, die zorgrobots? En hoe realistisch is de angst dat robots ons ooit zullen overheersen? Wat is intelligentie eigenlijk? En hoe slim kan kunstmatige intelligentie zijn – vraagt innovatie niet om irrationaliteit?
Beluister hier de hele uitzending van 1 uur terug.
Op 21 april vindt in De Balie in Amsterdam een publiek debat plaats over kunstmatige intelligentie. Tijdens dit debat zal ik een column verzorgen.
Wetenschappers lanceren in een open brief een onderzoekagenda die is gericht op maatschappelijk verantwoord gebruik van kunstmatige intelligentie.
Onderzoek naar kunstmatige intelligentie moet de mensheid ten goede komen en mogelijke nadelen voorkomen. Dat is de essentie van de open brief ‘Robust and Benificial AI’ van grootheden als Elon Musk en Stephen Hawking.
Welke consequenties moet de onderzoekswereld aan die oproep verbinden?
Aanvang: 20.00 uur.
Klik hier voor meer informatie
Vrijdag 20 maart 20.00 uur Oude Kerk, Amsterdam: In het kader van de schitterende expositie van videokunstenaar Tony Oursler in de Oude Kerk ga ik een lezing geven:
Wat te denken van denkende machines? - Alan Turing meets Tony Oursler In zijn nieuwste kunstwerk I/O underflow, speciaal gemaakt voor de Oude Kerk in Amsterdam, laat de Amerikaanse kunstenaar Tony Oursler zich inspireren door het leven en werk van computerpionier Alan Turing. Oursler stelt vraagtekens bij de digitale revolutie.
Alan Turing voorzag begin jaren vijftig een toekomst waarin machines zouden gaan denken net zoals mensen. Inmiddels rukken denkende machines steeds verder op in ons dagelijks leven: van intelligente camera’s tot computerartsen en van zelfrijdende auto’s tot zorgrobots. Welke plek blijft er voor ons mensen nog over?
Turing-kenner en wetenschapsjournalist Bennie Mols verweeft het werk van Tony Oursler met dat van Alan Turing om na te denken over de steeds toenemende rol van denkende machines in ons leven. Wat hebben denkende machines ons gebracht en wat gaan ze ons nog brengen?
Vrijdag 13 maart 2015: Op de vooravond van Pi-dag ga ik de Pi-lezing geven in Haarlem.
“De wiskunde achter de speelfilm ‘The Imitation Game’”
Het dramatische leven en werk van wiskundige Alan Turing (1912-1954) staat centraal in de spannende speelfilm ‘The Imitation Game’, die momenteel in de Nederlandse bioscopen draait. Turing is de pionier van het digitale tijdperk, de geestelijke vader van de computer en de kraker van de geheime Duitse Enigma-code.
Aan de hand van fragmenten uit de film zal Turing-kenner Bennie Mols ons meenemen naar de wiskunde achter de film. Onder andere komen voorbij: de universele computer, het kraken van de geheime Duitse Enigma-code, de vraag of computers kunnen denken en het bedrijven van wiskunde met de computer.
In het symposium Van HAL tot GERTY van zondag 13 april werd gekeken hoe de rol die computers hebben gespeeld in de fantastische film werkelijkheid zijn geworden en wat de gevolgen daarvan zijn. Naast een algemeen gedeelte werd ingegaan op ethische vragen en op Singularity, het moment waarop de computer de menselijke intelligentie voorbijstreeft, dit alles aan de hand van een groot aantal filmfragmenten. Tot de gasten behoorden onder andere hoogleraar Kunstmatige Intelligentie Jaap van den Herik, filmmaker Igor Kramer en Bennie Mols, wetenschapsjournalist en auteur van het populair-wetenschappelijke boek ‘Turings Tango’, over kunstmatige intelligentie.
Hier is een kort videoverslag met een bijdrage van mijzelf:
Thomas van Manen, analyst and strategist at VINT, wrote this about my lecture "Feit in Fictie in kunstmatige intelligentie", given yesterday at the VINT-Symposium.
Op donderdag 7 maart geef ik in het Van Abbemuseum in Eindhoven de lezing Wat beeldende kunst vertelt over ons brein.
Het brein schept kunst. Kunnen we uit die kunst dan ook iets leren over ons brein? Bestaan er universele principes in de beeldende kunst die het gevolg zijn van hoe het brein waarneemt? Het lijkt er wel op. De Gestalt-psychologie heeft een aantal van zulke principes al in het begin van de 20e eeuw opgesteld. Pas sinds kort kunnen hersenwetenschappers deze principes ook met de modernste technieken in de hersenen onderzoeken.
De lezing Wat beeldende kunst vertelt over ons brein gaat over de gezichten van Picasso en de meeuwen van Tinbergen, over de orde van Malevich en de chaos van Pollock, over informatiecompressie en patroonherkenning, en over een hyperfunctionerende kunstmodule in de hersenen van een autistisch kind.
Programma:
19.00 uur: inloop bibliotheek Van Abbemuseum
19.15 uur: lezing van Bennie Mols
19.45 uur: debat en wat zoal ter sprake komt
21.00 uur: einde bijeenkomst
This is me performing at a great TEDx Delft on Friday October 5:
"Like an airplane flies in a different way than a bird, robots and computers are intelligent in a different way than humans. And there is nothing wrong with that."
"There is one thing computers and robots will never ever be able to do...And that is to evolve from the apes."
"Forget about the idea that computers and robots are going to rule the world. If we want to improve the world, we have to think more about the best possible cooperation between human and artificial intelligence. How can man and machine become the best pair of tango dancers?"
Ik ben te boeken voor lezingen over kunstmatige intelligentie, robots, Alan Turing, het menselijk brein en technologische trends in de digitale wereld. Maar ook meer algemeen over het plezier dat het kijken naar de wereld met een wetenschappelijke blik heeft te bieden. Verder sta ik natuurlijk altijd open voor nieuwe onderwerpen en ideeën.
Voor het aanvragen van lezingen en dagvoorzitterschappen kunt u contact opnemen met de Speakers Academy®. Bekijk hier mijn lezingenprofiel van Speakers Academy® (klik door naar "Volledige biografie") Naast het geven van lezingen, leid ik ook debatten over mijn favoriete onderwerpen.
I am available to speak at conferences and to corporations and organizations.
Mainly about: artificial intelligence, robots, big data, information technology in general, my hero Alan Turing, and trends in technology. But I am always open for new topics.
I have a pasion for brains and bytes and everything in between.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Recente lezingen en debatten:
2020
Op dinsdag 24 november nam ik deel aan een paneldiscussie over het gebruik van AI in de praktijk, naar aanleiding van het nieuwe boek "SLIM managen van AI in de praktijk".
Op zondag 24 november voorzag ik de IDFA-documentaire iHuman van omlijsting: een korte introductie vooraf en een nagesprek van een half uur:
In het eerste kwartier van het nagesprek praat ik met regisseur Tonje Hessen Schei, journalist Lee Fang, voormalig Google-medewerker Jack Poulson en Edward Snowdens advocaat Ben Wizner.
In het tweede kwartier spreek ik via een Skype-verbinding met Edward Snowden over zijn kijk op de documentaire en op de impact van AI op onze samenleving.
Op donderdag 14 november modereerde ik een paneldiscussie over de Toekomst van het Internet tijdens het ECP Jaarcongres.
Panelleden: Marleen Stikker (Waag), Valerie Frissen (SIDN), Kees Neggers (Internetpionier opgenomen in Internet Hall of Fame), Michiel Steltman (Stichting Digitale Infrastructuur Nederland)
Op dinsdag 11 juni gaf ik de slotlezing tijdens de Wiskundedialoog 2019, een studiedag voor wiskundedocenten uit Nederland en België: Hybride intelligentie - Het beste van mens en machine
De belangrijkste technologie van onze tijd is kunstmatige intelligentie: technologie die computers en robots in staat stelt om waar te nemen, te denken en te handelen. Hoewel het in principe mogelijk is om bewuste, mensachtige machines te bouwen, is dat om ethische redenen niet wenselijk. Wij mensen ontwerpen, produceren, bedienen en bezitten computers en robots. Ze vallen volledig onder onze verantwoordelijkheid.
Wat we nodig hebben zijn slimme machines als instrumenten, niet als autonome wezens. Kunstmatige intelligentie helpt ons bij het optimaliseren van oplossingen voor talloze problemen, maar wij als mensen bepalen wat we willen optimaliseren en wat als optimaal geldt.
In de praktijk blijkt machine-intelligentie ook heel anders te zijn dan menselijke intelligentie. En net zoals in de mensenwereld heterogene teams succesvoller zijn, zo zullen in de toekomst teams van mensen en machines succesvoller zijn dan teams van alleen mensen.
In de wetenschap zal kunstmatige intelligentie ons helpen nieuwe medicijnen en materialen te ontdekken, nieuwe natuurkunde en wiskunde, ja zelfs om ons eigen brein beter te begrijpen. De cruciale vraag is daarom hoe we het beste van kunstmatige intelligentie combineren met het beste van menselijke intelligentie.
Op maandag 25 februari zou ik tijdens de allerlaatste SMC050 in Groningen een lezing houden over de toekomst van robots. Helaas was ik verhinderd en kon ik mijn verhaal niet live vertellen. Echter: in dit filmpje leg ik aan de hand van de onderstaande vier slides in 7 minuten uit welke twee ideeën wat mij betreft centraal staan in de toekomst van robots:
Op donderdag 22 november gaf ik een lezing bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken over "Kunstmatige intelligentie voor een slimmere overheid".
Op maandag 22 oktober gaf ik een lezing bij de Filosofische Kring te Rozendaal over "Hoe creëren we mensachtige intelligentie in een machine?"
Op maandag 15 oktober gaf ik een publiekslezing over kunstmatige intelligentie en robots bij AI Challenge in Groningen: Hallo Robot - Meet Your New Workmate and Friend
Op vrijdag 12 oktober gaf ik een lezing bij de Fontys Hogeschool Eindhoven over "Onze toekomst met slimme machines".
Op dinsdag 2 oktober gaf ik een lezing bij de WRR over "AI-overheidsbeleid".
Op woensdag 25 april gaf ik een lezing bij het Intermate-symposium 2040 - Engineering the future over "Our future with intelligent machines".
Op donderdag 19 april gaf ik een lezing bij ISACA Nederland over Robots & Risico's.
Op maandag 9 april gaf ik bij SMC050 een lezing over de toekomst van de robot: "Have no fear, the robots are here"
Op vrijdag 23 maart gaf ik een lezing en een workshop voor Turner: "Kunstmatige intelligentie in business - KI als multiplier van menselijke intelligentie"
Op donderdag 15 maart gaf ik een lezing voor de Vereniging van Hogescholen: "Big data intelligentie: over domme data, slimme computers en wijze mensen"
2017
Op donderdag 30 november gaf ik een lezing over 'Feit en fictie over intelligente machines' bij CIONET in Bloemendaal.
Op donderdag 23 november om 20.00 uur gaf ik samen met Nieske Vergunst een lezing over ons nieuwe boek 'Hallo robot' in de Openbare Bibliotheek van Heiloo.
Op woensdag 15 november sprak ik over Alan Turing in opdracht van de Stichting ARTEK. Locatie: Het Nutshuis, Den Haag. 19.00-20.30 uur.
Op woensdag 8 november werd het boek 'Hallo robot' gepresenteerd, dat ik samen met Nieske Vergunst heb geschreven. 17.00 uur in boekhandel Scheltema in Amsterdam.
Op maandag 30 oktober was ik te gast bij de Meet-up van de VPRO Tegenlicht-uitzending 'Mensen, goden en technologie - De Wereld over 25 jaar' in de Centrale Bibliotheek in Utrecht.
Tachtig procent van alle magazijnen opereert nog volledig met mensen. Slechts vijf procent is sterk gerobotiseerd. Maar de slimme robot die willekeurig welk artikel kan oppakken, uitpakken, inpakken en transporteren rukt op. Rondrijdende robotkarretjes, flexibele robotarmen die kunnen leren van mensen en zelfs autonome drones veranderen de wereld van de logistiek. Wat kan er nu al? Waar liggen de uitdagingen voor de robot? Hoe staat het met de robot als collega: de co-robot die zij aan zij met mensen werkt?
2016
Op vrijdag 18 november nam ik deel aan een paneldiscussie over 'Robo-ethics' tijdens de EU Robotics Week in het Scheepvaartmuseum in Amsterdam.
Op donderdag 17 november gaf ik een presentatie over creatieve computers en robots tijdens NRC Live in de Beurs van Berlage in Amsterdam. Bovendien interviewde ik chef-kok Onno Kokmeijer over zijn samenwerking met de computer Chef Watson, Nederlands kampioen schaken Jorden van Foreest over zijn samenwerking met de schaakcomputer en programmeur en kunstenaar Jochem van der Spek over het gebruik van kunstmatige intelligentie bij het maken van nieuwe ontwerpen.
Op vrijdag 14 oktober leidde ik een debat over Technology transfer: from prototype to product tijdens de International Masterclass Robotics, georganiseerd door het TU Delft Robotics Institute.
Op dinsdag 27 september was ik een van de panelleden in een debat over "De robot als collega" in het kader van de toekomst van werk. Pakhuis De Zwijger in Amsterdam.
Op donderdag 30 juni gaf ik van 19.30-20.30 een lezing over creativiteit bij mensen en computers in het Van Abbemuseum in Eindhoven.
Hoe werkt creativiteit (en kunnen computers het ook)? “Logica brengt je van A naar B, maar verbeelding brengt je overal” - Albert Einstein Picasso zorgde voor een revolutie in de kunst met zijn kubistische schilderstijl. Einstein zette de natuurkunde op zijn kop met zijn duizelingwekkende theorie over ruimte, tijd en zwaartekracht. Beiden waren zeer creatieve mensen. Creativiteit is het vermogen van de hersenen iets compleet nieuws te scheppen dat nog nuttig is ook. Creativiteit leidt niet alleen tot kunst, maar ook tot wetenschappelijke ontdekkingen en technologische innovaties.
Hoe werkt creativiteit in onze hersenen en hoe kunnen we als individu of als groep zo creatief mogelijk worden? Klopt het romantische beeld van de geniale gek wel? En is brainstormen in een groep echt wel een goed idee?
Terwijl de menselijke hersenen slechts langzaam evolueren, worden computers in een razend tempo slimmer. Ze schaken beter dan mensen en spelen sinds begin dit jaar ook al beter het Aziatische bordspel go. Sommige computers kunnen zelfs al een kort verhaal schrijven of een schilderij maken. Hoe lang duurt het nog voordat computers ook de creativiteit van Picasso of Einstein overtreffen?
Op dinsdag 31 mei gaf ik van 12.45-13.30 de lezing Alan Turing - Pioneer of the Digital Age over het leven en werk van Alan Turing bij de Studievereniging Christiaan Huygens van de opleidingen Wiskunde & Informatica van de TU Delft.
---------------
Tijdens de Nationale Wiskunde Dagen gaf ik op zaterdag 6 februari een lezing over Alan Turing en het kraken van de Enigma-code.
-------------------
I gave a lecture about the question "Can computers be creative?" during the LIFT-conference 2016 in Geneva (10-12 February). BBC News calls the LIFT-conference "one of the highlights of the technophile calendar".
Can computers be creative? “Logic brings you from A to B, but imagination brings you everywhere” - Albert Einstein
Because creativity is such a vaguely defined term, the question whether computers can be creative is a philosophical rather than a scientific question. Defining creativity in a narrow way, some computers are already creative. However, if we define creativity as human creativity, in a way exhibited for example by Einstein, Picasso or Kafka, computers have some fundamental problems. In my talk I will address these problems, as well as answer the question which capabilities machines would need in order to exhibit human creativity. Finally, I will argue that we focus too much on copying human creativity and intelligence in machines and propose a more realistic, productive and creative alternative.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
2015
Op donderdag 5 november zat ik in een discussiepanel bij het International Science Festival InScience in Nijmegen.
Aan de hand van de films The Forecaster, Ik ben Alice en Ex Machina discussiëren we over vragen als: Is de mens al machine? En de machine al mens? Deze dag staat de interactie tussen mens en machine centraal. Moeten we ze omarmen, die zorgrobots? En hoe realistisch is de angst dat robots ons ooit zullen overheersen? Wat is intelligentie eigenlijk? En hoe slim kan kunstmatige intelligentie zijn – vraagt innovatie niet om irrationaliteit?
Op 21 april vond in De Balie in Amsterdam een publiek debat plaats over kunstmatige intelligentie. Tijdens dit debat verzorgde ik een column.
Wetenschappers lanceren in een open brief een onderzoekagenda die is gericht op maatschappelijk verantwoord gebruik van kunstmatige intelligentie.
Onderzoek naar kunstmatige intelligentie moet de mensheid ten goede komen en mogelijke nadelen voorkomen. Dat is de essentie van de open brief ‘Robust and Benificial AI’ van grootheden als Elon Musk en Stephen Hawking.
Welke consequenties moet de onderzoekswereld aan die oproep verbinden?
Klik hier voor meer informatie Vrijdag 20 maart 20.00 uur Oude Kerk, Amsterdam: In het kader van de schitterende expositie van videokunstenaar Tony Oursler in de Oude Kerk gaf ik een lezing over denkende machines:
Wat te denken van denkende machines? - Alan Turing meets Tony Oursler In zijn nieuwste kunstwerk I/O underflow, speciaal gemaakt voor de Oude Kerk in Amsterdam, laat de Amerikaanse kunstenaar Tony Oursler zich inspireren door het leven en werk van computerpionier Alan Turing. Oursler stelt vraagtekens bij de digitale revolutie.
Alan Turing voorzag begin jaren vijftig een toekomst waarin machines zouden gaan denken net zoals mensen. Inmiddels rukken denkende machines steeds verder op in ons dagelijks leven: van intelligente camera’s tot computerartsen en van zelfrijdende auto’s tot zorgrobots. Welke plek blijft er voor ons mensen nog over?
Turing-kenner en wetenschapsjournalist Bennie Mols verweeft het werk van Tony Oursler met dat van Alan Turing om na te denken over de steeds toenemende rol van denkende machines in ons leven. Wat hebben denkende machines ons gebracht en wat gaan ze ons nog brengen?
Vrijdag 13 maart 2015: Op de vooravond van Pi-dag gaf ik de Pi-lezing in Haarlem.
“De wiskunde achter de speelfilm ‘The Imitation Game’”
Het dramatische leven en werk van wiskundige Alan Turing (1912-1954) staat centraal in de spannende speelfilm ‘The Imitation Game’, die momenteel in de Nederlandse bioscopen draait. Turing is de pionier van het digitale tijdperk, de geestelijke vader van de computer en de kraker van de geheime Duitse Enigma-code.
Aan de hand van fragmenten uit de film zal Turing-kenner Bennie Mols ons meenemen naar de wiskunde achter de film. Onder andere komen voorbij: de universele computer, het kraken van de geheime Duitse Enigma-code, de vraag of computers kunnen denken en het bedrijven van wiskunde met de computer.
Recent is het gelukt om het brein van een rat in Brazilië via het Internet te laten communiceren met dat van een rat in de VS. Dit is een van de spannendste toepassingen van machines die worden gebruikt om hersenen nieuwe mogelijkheden te geven. In deze lezing vertelt wetenschapsjournalist Bennie Mols over de laatste ontwikkelingen op het terrein van brein-machine-interfaces. Ook vertelt hij over veelbelovende manieren om het menselijk brein na te bootsen op de computer en wat dat betekent voor de toekomst van de mens. Kunnen we straks ons brein downloaden en onsterfelijk worden? Wordt de mens meer computer en de computer meer mens?
In dit symposium wordt gekeken hoe de rol die computers hebben gespeeld in de fantastische film werkelijkheid zijn geworden en wat de gevolgen daarvan zijn. Naast een algemeen gedeelte over het computer als filmpersonage wordt ingegaan op filosofische en ethische vragen: vragen over bewustzijn en emoties van computers, maar ook over de ethiek van steeds slimmer worden apparaten. Met fragmenten van onder meer 2001 A Space Odyssey, Moon en Her.
Via de schaakcomputer, die de mens al lang voorbijgestreefd is wordt overgegaan op Singularity, het moment waarop de computer de menselijke intelligentie voorbijstreeft, en een ver toekomstbeeld waarin kunstmatige intelligentie de wereld heeft overgenomen. Ook dit aan de hand van fragmenten uit Computer Chess, Kasparov vs. Deep Blue, Star Trek, The Machine en andere films.
Het symposium is voorbereid en wordt gemodereerd door Jan van den Berg. Bevestigde gasten zijn hoogleraar Kunstmatige Intelligentie Jaap van den Herik, filmjournaliste Dana Linssen, filmmaker Igor Kramer en wetenschapsjournalist en auteur Bennie Mols.
Hier is een kort video-verslag:
2013
Woensdag 30 oktober 2013 in de serie "Het (on)gelijk van science fiction" ga ik een lezing geven die uit gaat van twee 19e eeuwse SF-klassiekers: Frankenstein (1818) van Mary Shelley en The war of the worlds (1898) van HG Wells.
Titel van mijn lezing: Van Frankenstein tot Solaris - Over menselijke, kunstmatige en buitenaardse intelligentie in Science Fiction
Thema's: Buitenaardse, kunstmatige en menselijke intelligentie, technologische voorspellingen, het scheppen van leven uit dode materie, existentiële angst voor wezens die de wereld van ons overnemen en de filosofische vraag: Wat betekent 'mens zijn'?
Beluister hieronder het beroemde, op 'War of the Worlds' gebaseerde hoorspel dat Orson Welles in 1938 uitzond en dat menig radioluisteraar opvatte als een echte invasie vanuit Mars:
Bekijk hier de officiële trailer van de Frankenstein-film uit 1931 met Boris Karloff als het monster dat Victor Frankenstein heeft geschapen:
De meest fantastische vorm van buitenaardse intelligentie is geschapen door Stanislaw Lem in Solaris: een planeet met een intelligente oceaan. Deze intelligente oceaan kan de gedachten en dromen van menselijke bezoekers van de planeet ‘lezen’ en ze omzetten in fysieke realiteit. Vooral de pijnlijke, onderdrukte gedachten.
Andrei Tarkovsky baseerde er in 1972 de film Solaris op. Lem had een hekel aan die film (juist omdat hij vond dat de intelligentie van de oceaan veel te veel buiten beeld bleef), maar toch is het een indrukwekkende film. Terecht is het een klassieker geworden. Hier is de trailer:
De volledige versie van de film is in twee delen op You Tube te bekijken (Russisch gesproken, YouTube biedt de mogelijkheid Engelse ondertiteling aan te zetten): Deel 1 en Deel 2.
Vrijdag 21 juni 2013 bij het Filosofiecongres van het Zernike College: "Kunnen machines denken?" Dinsdag 11 juni 2013 bij het VINT-symposium over "The Internet of Things". Ik sprak hier over "Feit en fictie in kunstmatige intelligentie".
Donderdag 7 maart 2013 in het Van Abbemuseum in Eindhoven: "Wat beeldende kunst zegt over het menselijk brein"
Het brein schept kunst. Kunnen we uit die kunst dan ook iets leren over ons brein? Bestaan er universele principes in de beeldende kunst die het gevolg zijn van hoe het brein waarneemt? Het lijkt er wel op. De Gestalt-psychologie heeft een aantal van zulke principes al in het begin van de 20e eeuw opgesteld. Pas sinds kort kunnen hersenwetenschappers deze principes ook met de modernste technieken in de hersenen onderzoeken.
De lezing Wat beeldende kunst vertelt over ons brein gaat over de gezichten van Picasso en de meeuwen van Tinbergen, over de orde van Malevich en de chaos van Pollock, over informatiecompressie en patroonherkenning, over een hyperfunctionerende kunstmodule in de hersenen van een autistisch kind en over duiven en bijen die een Picasso van een Monet kunnen onderscheiden.
Zondag 4 november 2012 een kinderlezing over robots onder de titel 'Kijkt een robot ook elke morgen in de spiegel?' (In de lezing zal ik ingaan op vragen zoals: Wat is een robot? Wat zijn de verschillen tussen een robot en een mens? Kan een robot verliefd worden? Wat zou je willen dat een robot voor je kan doen? Waar zijn robots goed in? Waar zijn robots niet goed in?). De lezing wordt georganiseerd door de MuseumJeugdUniversiteit: 11.00-12.00
Foto: Robert Lindeboom/Techniekmuseum HEIM
Woensdag 28 november 2012 ga ik bij het Studium Generale van de TU Eindhoven in discussie met Pieter Jonker over mijn stelling dat kunstmatige intelligentie de menselijke intelligentie nooit gaat overtreffen (en dat daar trouwens niets mis mee is...): Mensenbrein vs. computerbrein: 11.45-13.00
_02.jpg)
